Wymiary: 315 x 185 x 85 cm, (wys. z podstawą 325 cm), ed. 5/7
Sygnowanie: sygn. na autorskiej tabliczce: PAWEL MAX ORLOWSKI / PINK BOT / 2023 / ED 5/7
Proweniencja
Warszawa, kolekcja prywatna.
Wystawiany
Warszawa, Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie, PINK BOT, OMENA Art Foundation, kwiecień - maj 2026. Ćmielów, postindustrialne hale manufaktury porcelany, Instalacja PINK BOT, 2026. Van Rij Gallery, czerwiec 2025 marzec 2026. Katowice, Muzeum Śląskie w Katowicach, PINK BOT. Paweł Orłowski, 26.10.2024 – 25.05.2025. Radom, Mazowieckie Centrum Sztuki Współczesnej ,,Elektrownia”, PINK BOT. Paweł Orłowski, 18.05.2024 – 29.09.2024.
Reprodukowany
Rij K., PAWEŁ ORŁOWSKI PINK BOT, wyd. Mazowieckie Centrum Sztuki Współczesnej ,,Elektrownia” w Radomiu, Radom 2024 s. nlb.
Obok „Pink BOT-a” Pawła Orłowskiego nie można przejść obojętnie. Jego muskularną, heroiczną sylwetkę, zakorzenioną w ikonografii amerykańskich superbohaterów, budują zespawane ze sobą stalowe trójkąty – charakterystyczny element rozpoznawalnego języka rzeźbiarskiego artysty. Można by pomyśleć, że mamy do czynienia z futurystycznym cyborgiem, produktem nadchodzącej technologicznej epoki. Idea pracy nie jest jednak zakorzeniona w przyszłości, lecz w teraźniejszości. „Pink BOT” to człowiek przetworzony przez system: zgeometryzowany, stypizowany, pozbawiony cech indywidualnych, a jednocześnie wciąż wyraźnie antropomorficzny. Ma głowę, ręce i nogi, zachowuje monumentalną postawę ciała, lecz nie posiada twarzy. Sytuuje się gdzieś pomiędzy klasycznym posągiem a obiektem konceptualnym – między ikoną siły a znakiem kulturowej projekcji.
Rzeźba bije po oczach intensywnym, pop-artowym różem. Zamysłem artysty nie jest jednak prosty żart ani ironia. W kontraście formy i koloru kryje się zasadnicza myśl pracy: refleksja nad konstruktami społecznymi, definicją tożsamości płciowej oraz nierównościami. Muskularne ciało, kojarzone z siłą, dominacją i modelem heroicznej męskości, zostaje zestawione z barwą współcześnie przypisywaną kobiecości. Orłowski gra tym napięciem, wysyłając dwa pozornie sprzeczne komunikaty: poprzez formę i poprzez kolor. Pokazuje, że wiele wyobrażeń dotyczących płci, roli społecznej i wyglądu wynika z powtarzanych przez dekady schematów. „Pink BOT” opowiada o zaprogramowanym człowieku – ukształtowanym przez normy, oczekiwania i kulturowe podziały na to, co „męskie” i „kobiece”.
Znaczenie różu, tak istotne dla odbioru pracy, również nie jest jednoznaczne. Jak przypomina Katarzyna Rij w tekście kuratorskim: „kolor różowy w historii sztuki pełnił różnorodne funkcje symboliczne, ewoluując wraz ze zmianami społecznymi i kulturowymi” (K. Rij, Paweł Orłowski. Pink BOT, Mazowieckie Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia” w Radomiu, Radom 2024, s. 5). Jeszcze w XVIII i XIX wieku róż bywał łączony z męskością, wysokim statusem i elegancją, podczas gdy kobiecość częściej utożsamiano z kolorem niebieskim. Dopiero XX wiek, wraz z rozwojem nowoczesnego marketingu i popkultury, mocno przypisał róż kobiecości, utrwalając ten kod w zbiorowej wyobraźni.
Prezentowany „Pink BOT” jest jednym z siedmiu wykonanych przez artystę rzeźb, które tworzyły razem instalację przestrzenną eksponowaną w różnych przestrzeniach publicznych. Projekt organizował i ożywiał otaczający krajobraz, a zarazem uruchamiał dyskurs społeczny. Monumentalna, różowa figura stała się punktem wyjścia do rozmowy o tym, jak silnie nasze myślenie kształtują stereotypy. Orłowski nie proponuje jednak unifikacji ani zatarcia różnic, wskazuje natomiast na potrzebę równego dostępu do praw, możliwości i odpowiedzialności – pomimo odmienności. „Pink BOT” zachęca do refleksji nad tym, gdzie kończy się tradycja, a zaczyna dogmat – i czy potrafimy mówić o tożsamości bez odruchowego powtarzania kulturowych programów.
